Dostluk Üzerine

 Cıcero'nun Dostluk üzerine adlı kitabından yola çıkarak dost kavramının  dostluk anlayışı nasıl  biliniyor bunun hakkında yazmak istedim.

Eserde Cicero dostluğun iyi insanlar ve erdemli insanların arasında gerçekleşen bir durum olduğunu savunur. İyilerin kötü insanlarla dostluk kuramayışının tek nedeni, aralarındaki farkın, istek ve arzuları arasındaki fark kadar büyük olmasıdır.

Erdem işareti belirlendiğinde, sıkı ve bağları kuvvetli bir dostluk olur, ruh erdemin etkisiyle kendine yakın gelen başka bir ruha yaklaşır ve ona temas ettikçe aralarında saf ve bir sevgi doğar. Erdem ve iyi düşünce yapısına sahip olmayan insanların aralarındaki ilişki dostluk değil, menfaat çıkar ilişkisinden başka bir şey olmadığını belirtmektedir. erdemin olmadığı yerde dostluktan bahsedilemez. Dalkavukluğun, çıkarın, beklentinin fazla olduğu ve makam mevki işlerinde dostundan aslında etik olmayan davranışlar beklediğinde sonuçların hiç iç açıcı olmadığı ve sonunun hüsranla bittiğini bilmekteyiz.. Paranın, şan, şöhretin en iyi ve uzun yıllardır süren dostlukları bile bozduğunu görmekteyiz. Kim sevilmeden ve sevmeden yoksun şekilde paranın ve istediği her şeyin olduğu bir yaşam ister ki?

Ama dostluk zayıflıktan veya ihtiyaçtan doğmaz. Öyle olsaydı, kendini en güçsüz gören kişi, dostluğa en uygun kişi olurdu. Aslında durum bu kadar dar görüşle sınırlandırılmamalıdır. Dostlukları sağlamlaştıran fayda olsaydı, faydasını görmediğimiz dostlukların da bitmesi gerekirdi. (Cicero, 2019,s.14) . Dostluk birisine iyi niyetle bağlanmanın temel unsurudur.  İleriyi düşünmeden çıkar işlerine alet etmeden saf ve temiz hesapsız duygularla bağlanılmalıdır. Bu düşüncenin üstüne inşa edilmemiş dostluklar sadece aradaki yakınlığı ortadan kaldırmaz, yerine büyük bir düşmanlık bırakır. Yıllarca süren güzel dostlukların yerini tartışmanın sonucu olan hakaretler ve beddulara dönüşmemesine dikkat edilmelidir. Makamlarını, paralarını, güçlerini dostluğun önüne koymayan insanları aramalı ve bulmalıyız. Dostunun yükselişi ve başarısını kendi başarısı gibi gören dostlar bulmalı ve kendimizde aynı davranışları sergilemeliyiz. Bazıları kendilerinin olamayacağı türde bir dosta sahip olmak istiyor, kendilerinin vermediklerini onlardan talep etmektedirler. Dostluğun temelinde güven vardır esasında. Bilge insanların dostluklarında yapmacıklık ve ikiyüzlülük yoktur. Nefret etmek bile ikiyüzlü davranmaktan daha erdemli bir davranış biçimidir. Yeni insanlar tanıyıp eski dostlarımızı unutmak ya da ihmalkâr davranmak ahlaka ters düşeceğinden yıllanmış şaraplar gibi, en eski dostlukların da en tatlı dostluklar olması gerekir.